Linux මෙහෙයුම් පද්ධතිය සහ Kernel ක්‍රියාකාරිත්වය

ලොව සුපිරි පරිගණක (Supercomputers) වලින් 100% ක්ම සහ ලෝකයේ අන්තර්ජාල සේවාදායක (Web Servers) වලින් 80% කට වඩා ධාවනය වන්නේ Linux මෙහෙයුම් පද්ධතිය මතයි. ලිනස් ටෝවල්ඩ්ස් (Linus Torvalds) විසින් 1991 දී ආරම්භ කළ Linux අද වන විට ලොව ප්‍රබලතම විවෘත මූලාශ්‍ර (Open Source) ව්‍යාපෘතියකි.

Kernel එක යනු කුමක්ද?

Kernel යනු මෙහෙයුම් පද්ධතියේ හදවතයි. එය පරිගණක දෘඩාංග (CPU, RAM, Disks) සහ මෘදුකාංග අතර සම්බන්ධීකාරකයා ලෙස ක්‍රියා කරයි:

  • Process Management: ක්‍රියාත්මක වන වැඩසටහන් අතර CPU කාලය බෙදා දීම (CPU Scheduling).

  • Memory Management: වැඩසටහන් සඳහා RAM මතකය වෙන් කිරීම සහ Virtual Memory පාලනය.

  • Device Drivers: විවිධ දෘඩාංග උපාංග සමඟ සන්නිවේදනය සඳහා පහසුකම් සැලසීම.

  • System Calls (Syscalls): User Space හි ඇති යෙදුම් වලට Kernel Space හි ආරක්ෂිත කාර්යයන් ඉටු කර ගැනීම සඳහා ඇති දොරටුවයි.

---

Linux ගොනු පද්ධතිය (Filesystem Hierarchy)

Windows වල C:, D: Drive පවතින නමුදු Linux වල සියල්ල ආරම්භ වන්නේ Root (/) නාමාවලියෙනි:

  • /bin: අත්‍යවශ්‍ය විධාන ගොනු (ls, cp, rm)

  • /etc: පද්ධති සැකසුම් (Configuration files)

  • /home: පරිශීලකයින්ගේ පෞද්ගලික ලිපිගොනු

  • /var: නිරන්තරයෙන් වෙනස් වන දත්ත (Logs, Databases)

සෑම IT ශිෂ්‍යයෙකුම දැනගත යුතු මූලික Linux විධාන

`bash

පද්ධතියේ තත්ත්වය පරීක්ෂා කිරීම

uname -a top / htop df -h free -m

ජාල සබඳතා පරීක්ෂාව

ip a ping -c 4 8.8.8.8 netstat -tulpn `
Linux පිළිබඳ මනා ප්‍රවීණතාවයක් ලබා ගැනීම DevOps, Cloud Engineering (AWS/GCP) සහ Cyber Security ක්ෂේත්‍ර සඳහා ඉහළම වටිනාකමක් ගෙන දෙයි.