𝗢𝗣𝗘𝗥𝗔𝗧𝗜𝗡𝗚 𝗦𝗬𝗦𝗧𝗘𝗠 ( 𝗢𝗦 )
OS කියන්නේ මොකක්ද?
OS කියන්නේ "Operating System" කියන එක කෙටියෙන්.
මේක තමයි ඔයාගේ ෆෝන් එකේ හරි, කොම්පියුටර් එකේ හරි "boss" වගේ කෙනා. හරියට ඔයාගේ ගෙදර හැමදේම organize කරන කෙනා වගේ.
හිතන්නකෝ ඔයාගේ ෆෝන් එක හිස් පෙට්ටියක් වගේ කියලා. ඒකට OS එකක් නැත්නම්, ඔයාට ඒකෙන් calls ගන්නවත්, games play කරන්නවත්, internet යන්නවත් බෑ. ඒක නිකම්ම නිකම් මැෂින් කෑල්ලක් විතරයි.
OS එක තමයි මේ මැෂින් එකට "පණ" දෙන්නේ.
------------
OS එකෙන් කෙරෙන කාර්යයන් :
🔸මැෂින් එකයි ඔයායි අතර සම්බන්ධය: ඔයා keyboard එකෙන් ටයිප් කරන එක, mouse එක click කරන එක, touch screen එකේ tap කරන එක වගේ හැම දෙයක්ම OS එක හරහා තමයි computer එකට තේරෙන්නේ.
🔸 Programs දුවවන්නේ: ඔයා Facebook app එක open කරනකොට, WhatsApp එකෙන් message එකක් යවනකොට, YouTube එකේ video එකක් බලනකොට, මේ හැම app එකක්ම වැඩ කරන්නේ OS එක උඩ. OS එක තමයි ඒ app එකට ඕන කරන දේවල් organize කරලා දෙන්නේ.
🔸Resources manage කරන්නේ: Computer එකේ memory එක (RAM), processor එක (CPU), hard drive එක වගේ දේවල් manage කරන්නේ OS එකෙන්. උදාහරණයක් විදියට, ඔයා එකපාර app කීපයක් open කරගෙන ඉන්නකොට, OS එක තමයි decide කරන්නේ ඒ හැම app එකකටම කොච්චර memory එකක් දෙන්නද, processor එක කොච්චර පාවිච්චි කරන්න දෙන්නද වගේ දේවල්.
🔸 Hardware manage කරන්නේ: Printer එකක් connect කරනකොට, pen drive එකක් ගහනකොට, speaker connect කරනකොට, මේ හැම hardware එකක්ම computer එකත් එක්ක වැඩ කරන්න සලස්වන්නේ OS එකෙන්.
---------
OS සදහා උදාහරණ :
▫️Windows: මේක තමයි ලෝකේ වැඩිපුරම computer වල පාවිච්චි කරන OS එක.
▫️macOS: Apple company එකේ computer වලට තියෙන OS එක.
▫️Android: මේක තමයි වැඩිපුරම smart phones වල පාවිච්චි කරන OS එක.
▫️iOS: Apple company එකේ iPhones වලට තියෙන OS එක.
▫️Linux: මේක ටිකක් advanced OS එකක්, server වලට වගේ වැඩිපුර පාවිච්චි කරනවා.
-----------
OS එකක් ගැන සරලවම කිව්වොත්:
OS එක කියන්නේ ඔයාගේ computer එකේ හරි phone එකේ හරි "මොළය" වගේ දෙයක්. ඒක නැත්නම් ඔයාට computer එකත් එක්ක කතා කරන්නත් බෑ, ඒකෙන් වැඩක් ගන්නත් බෑ. ඒක තමයි ඔයාට computer එක පහසුවෙන් පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් තැනට පත් කරන්නේ.